O Grande Ciclo da Democracia

Uns anos de governo progresista para saber que todos os políticos son iguais, seguidos por uns de governo conservador para decatarnos de que non.

Publicado en País | 2 comentarios »

Kubikiri Asa – Asa, El Ejecutor

Aquí había publicada unha longa recensión sobre o primeiro tomo de Asa, El Ejecutor (Kubikiri Asa), na que viña a dicir que este manga histórico dos creadores de El Lobo Solitario Y Su Cachorro non me parecía máis que unha exploitation gore e misóxina carente de interese. Pasados dous días e dous volumes máis de Asa, o Escabezador, manteño as negritas, pero teño que desdecirme de todo o demáis, e case que declararme incondicional desta obra.
Se cadra non estaba preparado, logo de mergullarme no intenso humanismo de El Árbol Que Da Sombra, para apreciar un dos mangas máis brutais e extremos que teño coñecido (e non é dicir pouco). Sorte que, malia o mal rollo que me meteron no corpo as primeiras historias, non puidera deixar de mirar. O corpo pediu máis. Agarráronme polos collóns a crueldade mesmerizante, a fascinación samurai e, por riba de todo, a narración. Xa avisara, “fluída até o prodixio, marca da casa Kojima-Koike“.
Asa, El Ejecutor combina o manga histórico, a acción gore e o xénero máis negro nun sanguiñento cóctel non apto para bandullos sensibles. Un grolo de escuridade, rápido de tragar pero duradeiro, coma un espresso ben cargado e amargo, disposto a derreterche as tripas. Unha desas cousas que fan medrar o pelo no peito. Unha puta pasada.

Publicado en Comic | 2 comentarios »

Hidamari no Ki – El Árbol Que Da Sombra

Seguramente, a obra de Osamu Tezuka máis coñecida no noso país sexa Adolf, un thriller histórico pop ambientado na Alemaña Nazi e o Xapón da II Guerra Mundial, que o chamado “deus do manga” creou nos anos postreiros da súa vida.
De xeito paralelo a Adolf, Tezuka publicou Hidamari no Ki (A Árbore na Solaina), a narración en manga dun dos momentos decisivos na creación do Xapón moderno. Ao rematar de ler o oitavo e derradeiro tomo de El Árbol Que Da Sombra, edición española de Hidamari no Ki, fica un satisfeito, e con gana de volver atrás e saborear os grandes acontecementos que foron desfilando polos milleiros de páxinas de cómic. Os afeccionados ao manga saberán o excepcional que é iso, nun estilo tan orientado cara o efectismo de usar e tirar.
O problema que o lector galego pode ter con El Árbol Que Da Sombra é o descoñecemento dos feitos históricos que sirven de telón de fondo da narración. A obra, concebida para o público xaponés, adoita dar por sentado que o lector sabe o que pasou durante a turbulenta época chamada Bakumatsu. Agora, ergan a man os occidentais que estean ben familiarizados co que aconteceu en Xapón entre 1853 e 1868.
O que imaxinaba. Eu tampouco.

BAKUMATSU
No ano 1600 deu comezo en Xapón o “periodo Edo“, unha era na que os belixerantes han (señoríos feudais) estiveron sometidos ao poder militar dos sucesivos xogúns (xeneralísimos) da dinastía Tokugawa, co emperador retirado a un papel puramente cerimonial. Este foi o tempo dos samurais, no que en Xapón se estableceu un ríxido sistema de castas, mentres o país permanecía aillado, por lei e pola forza, do resto do mundo.
En 1853, a chegada dos “barcos negros” estadounidenses supuxo o comezo da fin do aillamento, do periodo Edo e o poder dos xogúns: o Bakumatsu. Entón é onde arrinca a nosa historia, cando son moitos os que ven a necesidade dunha reforma no governo para facer fronte á nova situación e rematar co atraso do país. A chegada do cónsul Townsend Harris crea unha vaga de xenofobia e oposición ao xogún, baixo o lema sonnō-jōi: reverenciade ao emperador, botade fora aos bárbaros. As revoltas sucédense e son esmagadas no han de Mito e no de Chôshû. Será a alianza das provincias de Chôshû e Satsuma a que derrube ao derradeiro xogún en 1868, poñendo fin ao Bakumatsu e inaugurando a restauración imperial e a modernización da Era Meiji. É neste crucial momento cando Hidamari no Ki remata, xunto co tempo dos grandes señores feudais.

COITELAS
O único que facedes os samurais é abanear coitelas e ir matar por aí. Nós os médicos facemos o mesmo, pero o noso é para salvar vidas. Con este delicioso cliché explica Ryôan Tezuka o seu lugar no mundo fronte ao de Manjirô Ibuya, con quen comparte protagonismo en Hidamari no Ki, e rivalidade polo amor da fermosa O-Seki. As profesións non poderían estar mellor escollidas, pois o Bakumatsu significou o comezo da práctica da medicina moderna no Xapón, e tamén a fin do poder dos señores dos samurais. A través da vida de Ryôan Tezuka, descubrimos a xenofobia e as manobras políticas ás que tiñan que se enfrontar os practicantes das proscritas técnicas occidentais, sempre en conflicto coa medicina tradicional chinesa, a oficial do estado. Pero mentres Ryôan ve o progreso na apertura de Xapón a occidente, para o samurai de baixo rango Manjirô Ibuya é unha fonte de incertidume: será testigo e víctima da ineficacia e progresiva corrupción do governo do xogún, e tamén dos intentos de reformalo ou derrubalo. Son dous heroes atípicos, para o que o manga e a narrativa histórica nos teñen acostumados. O doutor, canfurneiro e luxurioso, permanece á sombra do seu pai, tamén médico. Por outra banda, a habilidade coa katana do guerreiro é insignificante se a comparamos coa que ten para meterse en leas que lle van moi grandes. Nin Ryôan nin Manjirô pasarán á historia, pois xa lles chega ben o esforzo de procurar que a historia non pase por riba deles.

O DEUS DO MANGA
Que un dos protagonistas comparta o apelido de Osamu Tezuka non é casualidade, trátase dun antepasado do “deus do manga”. Os Tezuka foron dinastía de médicos; o propio autor estudou a carreira antes de entregarse á vocación do manga, e tempo despois deu bo uso dos seus coñecementos en obras “adultas” coma Oda a Kirihito (1970-71), Black Jack (1973-83) ou esta Hidamari no Ki (1981-86). Pero as enfermidades que explorou en profundidade nesta parte da súa producción foron realmente as que a humanidade sofre no seu conxunto: a ambición, a crueldade, a corrupción que conleva o poder, a guerra… El Árbol Que Da Sombra pertence á mesma etapa “escura” que as xa citadas, máis Ayako (1972-73), MW (1976-78) e Adolf (1983-85), pero distínguese de todas elas polo rigor histórico, por levantar un chisco o pé do afundido pedal de pesimismo e rebaixar os niveis de pulp en sangue. Hidamari no Ki non é tanto un thriller ao xeito das súas obras irmás coma unha mostra máis desa aparatosa e colosal modalidade narrativa que, en plan DIY, din en chamar…

NOVELÓN
Longo, realista e intensamente dramático, ateigado de personaxes, amores, amizades e traxedias que veñen e van, todo entretecido nun feixe de anos especialmente turbulentos da historia. Un Foise Co Vento, un Les Misérables, un Guerra e Paz. Un NOVELÓN. Cultura espesa. O que a xente que non lee nada debe pensar que levan dentro todos os libros gordos, e todas as películas en branco e negro. Non é doado atopar un NOVELÓN (sempre en maiúsculas) nas leiras do cómic, nas que se adoita sementar fantasía, humor, autobiografía, serie negra e delirio pop en xeral. Hidamari no Ki é unha excepción, unha proba máis de que o noveno arte está disposto a todo. E por riba diso, é unha lectura divertida, didáctica e apaixonante, chea de acción e sorrisos, e narrada coa mestría inconfundible dun dos grandes. E iso xa é motivo abondo para poñernos á sombra dos centos de follas desta árbore na solaina.

Publicado en Comic | 2 comentarios »